Fęrsluflokkur: Fjįrmįl

Żtarleg Śtskżring į Icesave samningunum, hvort og hvernig viš getum borgaš og hvaš ef?

 icesave_logo_859080

 

 

Žegar fólk veltir fyrir sér kostum og göllum žessa margumtalaša Icesave samnings verša menn aš hafa eftirfarandi spurningar til hlišsjónar. Ķ fyrsta lagi eru samningurinn og skilmįlar hans okkur nęgilega hagstęšir?, Ķ öšru lagi hafa ķslendingar efni į aš standa viš žessar skuldbindingar . Ķ žrišja lagi hvaša afleišingar munu slķkar skuldbindingar hafa į ķslendinga almennt og rķkisfjįrmįlin, ķ fjórša lagi, hverju žarf aš fórna til aš greiša žaš  Ķ fimmta lagi hvort žį veriš sé aš fórna meiri hagsmunum fyrir minni eša öfugt? Ķ sjötta lagi ef žingheimur neitar aš samžykkja žennan samning, hvaš tekur žį viš? og vegna žess aš hingaš til hefur undirritašur ekki fundiš fęrslu sem svarar öllum žessum spurningum meš hlišsjóna af kostum og göllum samningsins mun hér vera gerš tilraun til žess aš svara nokkrum žeim mikilvęgustu śt frį žeim forsendum sem hęgt er aš gefa sér, samningunum sjįlfum og ummęlum um hann.

Eru samningurinn og skilmįlar hans Ķslendingum įsęttanlegir?

Hvort žessir samningar eru hagstęšir eša įsęttanlegur veršur lesandi góšur aš dęma um fyrir sjįlfan sig. Hér verša einungis tekinn fyrir nokkur įkvęši er žykja umdeild eša neikvęš įsamt žeim jįkvęšu er fjallaš hefur veriš um į blogg og fréttasķšum landsins. 

Mikiš hefur veriš rętt um 16. grein samningsins og InDefence hópurinn bendir į aš Lögfręšingar innlendir sem erlendir eru flest allir sammįla um aš žetta įkvęši feli ķ sér vķštękt afsal frišhelgisréttinda sem leišir til žess aš mun aušveldara veršur aš ganga aš eignum ķslenska rķkisins. Žegar įkvęšiš er lesiš kemur ekki fram ķ texta samningsins nein takmörkun į hugtakinu „eign". sem žżšir aš Bretar eša Hollendingar gętu žess vegna tekiš alžingishśsiš til gjaldžrotaskipta, rķkisjaršir eša žjóšgarša og jafnvel vatns veitur og virkjanir žvķ enginn takmörk eru į žvķ hve langt Bretar og eša Hollendingar geta gengiš aš.

Sigmundur Davķš sagši į žingi: "Nś er meira aš segja komiš ķ ljós aš getiš er um žaš ķ samningunum aš uppfylli ķslenska rķkiš ekki tiltekin skilyrši eša innstęšutryggingarsjóšurinn, eitt af fjölmörgum skilyršum." žį "...sé strax hęgt aš gjaldfella allt lįniš, hvenęr sem er į žessu sjö įra tķmabili eša eftir žaš."  Samningarnir hafa hvorki meira né minna 11 gjaldfellingar įkvęši og Sigmundur segir jafnframt aš mörg žeirra hafa lögfręšingar aldrei įšur séš ķ samningum.

Žaš birtist frétt į mbl.is žar sem hęstaréttar lögmašurinn Jacko R Möller bendir réttilega į aš ķ samningunum eru okkur hagstęš įkvęši eins og aš hollendingar og Bretar skuldbinda sig til žess aš funda aftur um samningin og skoša hvort žeir vilji endurmeta hann. 

Hafa Ķslendingar efni į aš standa viš žessar skuldbindingar?

žrįtt fyrir blóšugan nišurskurš žetta įriš kemur rķkissjóšur samt sem įšur til meš aš skila -153.142 milljöršum króna ķ halla. Vegna framśrkeyrslu rķkisstofnanna og embętta rķkisins upp į 20 milljarša kr žurfti rķkisstjórnin aš fylla ķ 20 milljarša gat sem nśverandi frumvarpi um skatta hękkanir og nišurskurš er ętlaš aš gera. žį standa ennžį eftir žessir 153.142 milljaršar króna sem rķkiš į eftir aš žurfa aš brśa. Į Bloggsķšu Fannars frį Rifi koma fram śtreikningar sem sżna aš rķkisstjórnin komi til meš aš žurfa aš skera nišur amk 32,5% flatan nišurskurš til žess aš męta žessu 153.142 milljarša halla. Žį er eftir aš reikna inn vaxtagreišslur og afborganir af icesave samningunum sem mišaš viš bestu forsendur sem rķkistjórninni reiknast til; žaš er aš upp ķ hann fįist 95% af eignum Landsbankans segir Fannar frį Rifi aš viš meigum bśast viš žvķ aš žurfa eftir sjö įr aš greiša mišaš viš gengiš ķ dag 23.9 Milljarša į įri. Ef hins vegar ekki fįist nema 75% til 50% getum viš reiknaš meš aš greiša 47 til 76 milljarša króna į įri. En rétt er aš geta aš samkvęmt sjötta įkvęši samningsins eiga allir kröfuhafar landsbankans žar ytra jafnan rétt į eigna safninu sem žżšir aš lįnadrottnarar, bresk bęjarfélög og ašrir kröfuhafar geta fengiš af safninu hlutfalslega jafn mikiš  og ķslenska rķki. Ofan į žessar skuldir bętast svo viš afborganir og vextir af lįnunum frį Rśssum og noršurlöndunum upp į tępa 4000 milljón dollara sem samiš var um aš kęmi til viš aš bętast viš hiš mjög svo umdeilda 2000 milljón dollara ags-lįn. Mišaš viš žessar forsendur veršur žaš aš teljast nokkuš ljóst aš hvernig sem spilast śr kreppunni į nęstu sjö įrum veršur žaš aš teljast afar hępiš aš ķslendingar geti yfir höfuš borgaš žessar skuldbindingar nema meš ólżšandi skatthękunum og nišurskurši.

Hvaš gerist ef viš borgum ekki?

Ķ versta falli fer AGS ķ burtu meš sķna peninga og ķslendingar fį enginn lįn til aš styšja viš gengi krónunnar sem gęti haft mjög slęmar afleišingar hér til skemmri tķma en eins og marg oft hefur veriš bent į var ein skjótasti efnahagslegi bati nokkur stašar ķ Argentķnu sem neitaši aš greiša sķnar skuldir og reyndin varš sś aš hśn lokašist eingöngu frį alžjóša lįnamörkušum ķ tvö įr. Aš öšrum kosti žrįtt fyrir ummęli Breta og hollendinga mętti įvalt reina aš semja upp į nżtt. Ummęli Breta og hollendinga sem um žaš skarast eru aušvitaš sögš ķ žeirri von aš ķslendingar samžykki frekar nśverandi samning.

Eins og Steingrķmur j. ķ vörn sinni hefur margoft bent į aš žį eru žetta naušunga samningar. Ögmundur Jónsson segir aš spuršur śt ķ hvort viš lendum ekki ķ einangrun ef samningarnir verši ekki samžykktir: ,,Viš erum..." nś žegar "...ķ einangrun. Žaš er umsįtur um Ķsland. Žaš er ķ žvķ ljósi sem žessir samningar voru geršir." Brown Višurkenndi lķka į fyrirspurnartķma į breska žinginu fyrir nokkru aš hafa misbeitt AGS og brotiš žannig lög er hann notaši sjóšinn sem žvingunartól fyrir betri samninga fyrir Breta.  Siguršur Lķndal lagaprófessor sagšist dįlķtiš hręddur um aš Ķslendingar eigi engan annan kost en aš gangast undir Icesave samningana eins og hver önnur sigruš žjóš og jįtar ašspuršur aš veriš sé aš berja Ķslendinga Til hlżšni "...ekki spurning". Ögmundur segist hins vegar réttilega aš žetta sé aš sjįlfsögšu ekki eina leišin sem sé fęr ķ mįlinu. Ef mįliš verši ekki samžykkt žurfi einfaldlega bara aš skoša ašrar leišir.

Siguršur Lingdal hefur įsamt Dóru Sif Tżnes einnig bent į aš dómstólaleišin sé aš öllum lķkindum ekki fęr vegna žess aš til žess žurfi amk tveir aš koma aš samkomulagi um hvaša dómstóll eigi aš dęma ķ mįlinu. Hins vegar hafa Magnśs Thorodssen hęstaréttarlögmašur og og fyrrverandi forseti hęttarétts, Björg Thorarensen forseti Lagadeildar HĶ og Atli Gķslason Hęstaréttarlögmašur, Stefįn Mįr Stefįnsson prófessor viš HĶ og Jón Steinar Gunnlaugsson, hęstaréttardómari allir sagt lagalegan rétt ķslendinga sterkan og vilja meina aš mįliš eigi aš fara fyrir sómstóla žar sem žeir eru eina sanngjarna leišin til aš hveša į um hversu mikiš ķslendingar žurfi aš greiša.Žar sem reint hefšu mįtt aš semja um einhverskonar ramma žar sem ķslendingar myndu skuldbinda sig til aš greiša, hvernig sem dómurinn fęri einhvaš lįgmark.

Nišurlag

Ķ ljósi žeirra įkvęša sem ķ samningnum er į kvešiš verša afleišingarnar af žvķ aš sammžykkja hann ekki aš vera verulega alvarlegar og žegar tekiš er inn ķ reikninginn aš ķslendingar eiga aš öllum lķkidum ekki eftir aš geta stašiš undir žessum samningi įn žess aš leggja į byrgšar almennings ólżšandi skatta og verulegan nišurkurš ķ almennri žjónustu eins og heilsugęslu og menntakerfi landsmanna veršur žaš aš segjast eins og er aš samningurinn getur einfaldlega ekki įtt rétt į sér og žegar ķ ofanįlag er litiš til žess aš skuldbindingar žessar eru ekki aš nokkru leiti sök megin žorra almennings veršur žaš aš teljast óįsęttanleg nišurstaša aš ekki nįist betri samningar en raun ber vitni. Verši žessi samningur samžykktur mun žaš leiša af sér įn žess aš fara nįiš śt ķ landflótta, Ósżnilega efnahagslega hlekki įnaušar almennings ķ landinu.

Sem dęmi hafa slķkir hlekkir sligaš menn, konur og börn žrišjaheimsins nś įratugum saman vegna žess aš žįverandi stjórnvöld voru tilbśinn aš gefa frį sér žegna sķna fyrir eigin frama, žrżsting, aušęfi eša skammsķna heimsku. Į mešan vesalings fólkiš žręlar sér śt til aš braušfęša sķna fjölskyldu. Žar er félagslegur hreyfanleiki nęr horfin og misskipting aušs alger. Hér mun žeim sorglega veruleika bera viš aš venjulegur borgari fęr lķklega aldrei į sinni ęfi efnahagslegt sjįlfstęši eins og tķškast ķ žróunnarlöndunum og er žvķ ķ raun ekki sjįlfstęšur heldur ķ vķšasta skilningi eign lįnadrottins sķns.

africa-003

Mynd žessi er tekinn af minnisvarša; žręlasölu į Zanzibar af Arinol.


mbl.is Umsįtur um Ķsland
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķssala eša ķsbjarg?, Żtarleg Śtskżring į Icesave samningunum, hvort og hvernig viš getum borgaš og hvaš ef?

 icesave_logo_859080

 

 

Žegar fólk veltir fyrir sér kostum og göllum žessa margumtalaša Icesave samnings verša menn aš hafa eftirfarandi spurningar til hlišsjónar. Ķ fyrsta lagi eru samningurinn og skilmįlar hans okkur nęgilega hagstęšir?, Ķ öšru lagi hafa ķslendingar efni į aš standa viš žessar skuldbindingar . Ķ žrišja lagi hvaša afleišingar munu slķkar skuldbindingar hafa į ķslendinga almennt og rķkisfjįrmįlin, ķ fjórša lagi, hverju žarf aš fórna til aš greiša žaš  Ķ fimmta lagi hvort žį veriš sé aš fórna meiri hagsmunum fyrir minni eša öfugt? Ķ sjötta lagi ef žingheimur neitar aš samžykkja žennan samning, hvaš tekur žį viš? og vegna žess aš hingaš til hefur undirritašur ekki fundiš fęrslu sem svarar öllum žessum spurningum meš hlišsjóna af kostum og göllum samningsins mun hér vera gerš tilraun til žess aš svara nokkrum žeim mikilvęgustu śt frį žvķ sem hęgt er aš gefa sér, samningunum sjįlfum og ummęlum um hann.

Ķ žessari fęrslu hér. skrifuš ķ dag.
mbl.is Strandi Icesave, strandar allt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Mein göllluš Galdžrotalög setja fólk į götuna og eru ein af įstęšum yfir lįnunar heimila, Nżtt Frumvarp stendur til bóta

Nś er inn ķ einhverri nefnd į alžingi frumvarp til aš breyta gjaldžrotalögunum į ķslandi en žau hafa hingaš til veriš žess ešlis aš bankar lįni of mikiš og of mörgum. Ég vil samt benda į aš skuldir heimila og fyrirtękja voru bara brot af žvķ sem ķslenskir bankar lįnušu śt, žar sem megniš af śtlįnum žeirra reyndist vera til fįrra félaga žeirra į toppnum. En eftir standa samt heimili landsins skuldsett upp ķ topp.

ķ mesta góšęrinu var eitt vandamįlanna aš įhęttan var undir metinn. žaš sem įtt er viš er aš vextir og lįnakjör voru of góš svo aš fólk var of gjarnt į aš skuldsetja sig. Žar af leišandi voru Ķslendingar žį žegar įšur en kreppan "skall į" ein skuldsettasta žjóš veraldar ef heimili og fyrirtęki voru borin saman hlutfallslega mišaš viš skuldsetningar annar žjóša ķ heiminum. Žannig voru Ķslendingar bśnir aš yfirlįna sjįlfum sér svo aš eignaukningin og veršmętasköpunin žurfti aš vera svo mikil til aš standa undir žessu aš óraunhęf hlaut aš teljast aš slķkt gęti oršiš enda sįu žaš margir fyrir ķ endan į žessari vitleysu og reindu žar af leišandi aš koma sér śt eša um žaš skrifušu. žegar kreppan svo "skellur į" hrinur eignaveršiš svo aš pakkinn lendir margfaldur į veršmętasköpun sem er hiš raunverulega hagkerfi. Ein af įstęšum yfirlįnunar tel ég vera nśverandi gjaldžrotalög sem eru žannig gerš aš žau binda hvern žann sem veršur gjaldžrota sem slķkan ķ amk 15 įr.

Žrįtt fyrir žessa skuldahlekki gjaldžrota sem annars bišu voru vextir ekkert sérstaklega lįgir til venjulegs verkafólks sökum hįvaxtastefnu sešlabankans sem meš henni žóttist slį nišur į žensluna en jók hana raunar meš aukningu ķ sölu jöklabréfa. 

žegar samfélagsįttmįlinn brestur milli rķkisins, almennings og bankans sem svo hljóšar aš ég mun borga mķnar skuldir ef žś rķkistjórnin og bankinn gętiš žess aš ég fįi borgaš mannsęmandi laun til žess greiša af mķnum lįnum eins og nś er komiš fyrir mörgum. žannig er til aš mynda sįttmįlin meš öllu brostin žegar fólk er sokkiš ķ skuld og fęr hvergi vinnu.

Aš skila lyklinum er samt ekki jafn gott og žaš hljómar sumir benda į aš fólk til aš mynda ķ bandarķkjunum lendi į svörtum lista og ašrir bęta viš aš fįi aldrei lįn. Hvaš varšar listann getur vel veriš rétt en žaš er langt žvķ frį aš menn fį aldrei aftur lįn. Žar var öfugt fariš vegna žess aš eftir aš Bush breytti lögunum žannig aš viškomandi gęti eingöngu veriš dęmdur gjaldžrota einu sinni leitušust bankar og kreditkortafyrirtęki hreinlega ķ aš komast ķ višskipti viš nż gjaldžrota fólk vegna žess aš žaš var svo lķklegt aš viškomandi lendi ķ vanskilum aftur og žį var hęgt aš rukka drįttarvexti sem svo į endanum verša svo miklir aš viškomandi getur aldrei greitt nišur skuldina. Vegna žess aš hann er raunar löngu bśinn aš greiša raunviršiš en eltist endalaust viš okur vexti sem bankarnir mokgręša į til lengri tķma. (slķkt mį kalla Modern economic slavery)

Žaš var hins vegar ekki svona fyrir žessi umdeildu lög. Ef žś komst ķ fįtękra hverfi ķ bandarķkjunum sįstu lķklega hundruš skrifstofa sem sérhęfšu sig ķ žvķ aš gera fólk gjaldžrota og af žvķ mį įlykta aš allmargir nżttu sér žį žjónustu. Vegna žess aš hugmyndafręšin į bak viš gjaldžrotalögin er aš gefa fólki annaš tękifęri. Henry Ford var til aš mynda gjaldžrota ķ fyrsta skiptiš. Žar aš auki eru žaš gjaldžrotalögin sem eiga aš sjį til žess aš žegar skuld er oršin ógreišanleg komist fólk undan žeim skuldahlekkjum og bankinn tapi eša ef lögin voru góš, lįnaši aldrei peninga til fólks sem hafši vart eša ekki efni į žvķ aš taka lįn. 

Aušvitaš er žaš og hefur veriš žannig aš bankastofnanir eru alltaf meš tryggingu fyrir sķnum innistęšum. Bęši ķ formi vešs og vaxta. Ef vešiš dugir ekki eins og lögin eru hér ķ dag žį leggst restin af skuldinni ofan į viškomandi og svo sjį žjónustur ķ eigu bankanna eins og intrum um aš passa aš viškomandi komist ekkert nęstu 15 įrin nema aš hafa borgaš sķna skuld og vel žaš. žess vegna voru bankar alltof reišubśnir aš lįna fólki sem įtti ekki efni į žvķ fyrir stęrra hśsi eša betri bķl vegna žess aš bankinn fékk alltaf sitt til baka og gott betur.

Ķ žaš heila er fólk samt alltaf viljugt til žess aš borga sķnar skuldir vegna žess aš žaš vill ekki fį į sig vanskila stimpil, en žegar samfélagssįttmįlinn rišlast hefur fólk einfaldlega ekki efni į žvķ. Žar af leišandi voru gjaldžrotalögin įsamt miklu ašgengi af fjįrmagni sökum jöklabréfa sökum hįrra vaxta stefnu hér į landi žess ešlis aš žau stušlušu aš yfirlįnun lķkt og geršist fyrir kreppuna miklu 1930. Žaš er žvķ nokkuš ljóst aš nśverandi gjaldžrotalög eru alltof ströng. hve langt menn eiga aš ganga ķ hina įttina veit ég ekki en menn eiga amk ekki aš žurfa aš greiša af śt af standandi skuldum eftir gjaldžrot ķ meira en 5 įr.

Nś stendur til aš bęta śr žessu en Lilja Mósesdóttir o.fl. hafa lagt fram "Frumvarp til laga um breytingu į lögum um samningsveš nr. 75/1997",  og "tekur į žessu meš žeim hętti aš ekki veršur hęgt aš ganga aš skuldara fyrir hęrri upphęš en samningsvešinu og ekki veršur hęgt aš halda śti kröfum į viškomandi vegna žess sem ekki innheimtist." (Žór Saari)  Hęttan er samt sś aš full langt sé gengiš žar sem meš žessum lögum gęti fólk žess vegna bara skilaš lyklinum en į móti kemur aš fólk vill yfirleitt greiša af lįnum sķnum svo lengi sem žaš hefur efni į žvķ og lögin eru af žvķ leitinu til sanngjörn en leiša af sér meiri įbyrgšir į rķkistjórnir landsins aš gera fólki kleift aš greiša sķnar skuldir. žį er vonandi aš 50% tillaga sjįlfstęšismanna verši einnig samžykkt į svipušum tķma og gefiš verši loforš um afskriftir svo aš glingurpóstarnir hreinlega flęši ekki inn ķ bankana.


mbl.is Fjölskylda į hringekjunni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Allen Stanford Kęršur fyrir Įtta-Milljarša-Dollara Svikamillu, Į mešan ganga hinir Ķslensku śtrįsarvķkingar enn lausir.

Fréttastöšvarnar Al Ja Zeera og BBC segja frį žessu į vef sķnum. žar kemur fram aš hin Texaseski milljaršamęringur Sir Allen hafi aš mati Bandarķska-įkęruvaldsins svikiš śt śr fjįrfestum um įtta milljarša dollara.

Venjulega bera lögfręšingar žaš fyrir skjólstęšinga sķna og lżsa žvķ yfir aš žeir séu saklausir. Žaš vekur žvķ athygli aš ķ žessari frétt fylgir eingöngu tilkynning frį lögfręšing Stanford aš Allen telji sjįlfan sig vera al saklausan og sé žess full viss aš hvaša réttlįti dómari sem er myndi ekki detta žaš ķ hug aš dęma hann fyrir višskipti hans. 

Į sama tķma į ķslandi hefur lķtiš fariš fyrir hinni svonefndu rannsókn į hinum ķslensku śtrįsarvķkingum sem margir hverjir hafa grunsamlega leynireikninga į tortśla, og jónfrśareyjum. Žrįtt fyrir aš margir helstu sérfręšingar, lögmenn og fręšingar eins og Eva Jolie og William K. Black hafa opinberlega lżst žvķ yfir aš hér hafi aš öllum lķkindum veriš framinn lögbrot og hinir ķslensku bankar hafi boriš öll merki svikamillu.

Nś liggur lķka fyrir undirskrifašur samningur varšandi Icesave, žar sem ķslenska rķkiš ętlar aš skuldbinda sig til žess aš taka lįn frį Bretum og hollendingum til aš greiša bętur fyrir svikamillu Landsbankans žar ķ landi. 

Óžarft vęri aš nefna blóšugan nišurskurš sem liggur nś einnig fyrir žar sem samsteypustjórn samfylkingar og vinstrigręnna ętlar óvegin aš beygja sig fyrir ags og hans skilmįlum. Undirritašur vill vekja sérstaka athygli į ręšu vinstri gręnni Lilju Mósesdóttur sem talaši ķ žessari ręšu sinni um heimsókn fyrrverandi ašstošarmanns fjįrmįlarįšherra Ekvadors; Alfanso Peris Kakabatis sem "varaši viš Alžjóšagjaldeyrissjóšnum og sagši sjóšinn fyrst og fremst politķska stofnun." sem "ętti ašeins tvö rįš viš fjįrmįlakreppu; hįavexti og nišurskurš rķkisśtgjalda" ręšuna mį nįlgast ķ heild sinni hér. 

Hagfręšingurinn og höfundur bókarinnar Fališ vald Jóhannes Björn segir frį žvķ į sķšu sinni Vald.org hvernig sjóšurinn hefur ķ gegnum tķšina murkaš śr skjólstęšingum sķnum innviši samfélagsins og rift gildandi samfélags samningum, žar bendir hann einnig į athyglisveršan fyrirspurnartķma er mun hafa fariš fram į breska žinginu žar sem hęstvirtur forsętisrįšherra Bretlands Jarpur višurkennir į sig lögbrot žegar hann dregur ekkert af žvķ aš hafa notaš ags til žess aš žvinga fram betri samninga viš ķslendinga um Icesave mįliš.

žaš er mķn įgiskun aš žaš hafi veriš til žess aš tryggja aš viš fęrum ekki dómstóla leišina og settum allt haglkerfi evrópu ķ hęttu vegna galla ķ löggjöf žeirra.

Stanford og sex ašrir dvelja nś ķ fangageymslum žar ytra og enn bķšur almenningur į ķslandi eftir réttlęti ķ sķnum mįlum žar sem tališ er aš grķšarlegir fjįrmunir séu aš tapast meš degi hverjum sem hinir svo nefndu śtrįsarvķkingar fį aš valsa um lausir allra mįla.


mbl.is Stanford og sex ašrir įkęršir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.